'Deze opleiding is goud waard'

Interview met alumnus Katelijn Udo de Haes

Je bent nu twee jaar geleden afgestudeerd, durf je jezelf al scenarist te noemen?
Ja, absoluut. Dat voel ik wel echt. Ik vind het ook heel leuk dat nu zo in te vullen als ik ergens mijn beroep moet invullen, naast theaterregisseur ben ik nu ook gewoon scenarist.

Wanneer is dat besef gekomen?
Dat begon toch al wel enigszins bij mijn afstuderen. Toen er met zoveel enthousiasme werd gereageerd op mijn afstudeerproject Hunt, waarbij ik begeleid werd door scenarist Pieter Bart Korthuis, toen voelde ik, hé ik word echt serieus genomen. Er werd vervolgens door meerdere mensen gezegd, dit moet wel echt gemaakt worden. Maar ik had toen nog wel het gevoel, die wereld waar ik héél graag bij wil horen, daar ben ik nog net niet. Maar al vrij snel na mijn afstuderen, had ik op een borrel van de Auteursbond een heel leuk gesprek regisseur Willem Gerritsen, over onze favoriete films en dat bleken dezelfde te zijn. Allemaal vrij gruwelijke verhalen in schoonheid verpakt. Willem zei: stuur je script maar. We hadden meteen een creatieve klik. Hij is eigenlijk een soort mannelijke Katelijn. Maar toen duurde het nog weken voor hij het las. En ik maar aandringen: heb je het nou al gelezen? Hij vond het misschien toch een beetje spannend of het script, ondanks onze klik, toch zou tegenvallen, want toen hij het gelezen had zei hij: Ik had niet gedacht dat ik het zó goed zou vinden. Toen zijn we aan de slag gegaan om het scenario door te ontwikkelen naar een speelfilm. Het is hierdoor nog meer een karakterstudie geworden. We hebben samen een uitgebreid pitchdeck gemaakt en zijn producenten gaan aanschrijven. Daar was vaak de reactie: heel erg interessant, maar te heftig. Willem bleef overtuigd, dit is gewoon een heel goed verhaal en het gaat ons lukken.

Heb je door die samenwerking met een regisseur ook je volgende stap kunnen zetten?
Willem wist dat Martin Koolhoven met Keke Baas een nieuw agentschap was gestart, Big Bang Agency, en hij wilde daar heel graag bij. Hierdoor heeft Keke ons pitch deck gelezen en die wilde toen ook met mij koffiedrinken. Hij was heel enthousiast over ons project: dit is het beste dat ik in jaren heb gelezen. Hij had ook affiniteit met het onderwerp en zag een grote kans van slagen. Hij is echt proactief, via hem ligt het nu bij een producent die het aan het lezen is. Het voelt zo heerlijk dat er twee hele serieuze vakmensen in het project geloven en er mee bezig zijn. Maar het gaat in dit vak niet alleen om of een project goed is, het gaat ook om gunfactor en het juiste moment. Ik merk wel dat het als beginnende schrijver soms lastig is om ertussen te komen, het is toch een vrij gesloten wereld. Maar ik snap nu ook wel beter waarom, een goede klik met iemand is cruciaal voor het vertrouwen in een samenwerking onder hoge druk. Of een project doorgaat of niet, is daarom lastig voorspelbaar, maar die onvoorspelbaarheid biedt ook hoop, want het kwartje kan dan ook jouw kant opvallen.

Wat is een les die je sinds je afstuderen geleerd hebt?
Je moet echt zelf op mensen afstappen, op netwerkborrels, want op die manier heb ik Willem ontmoet, maar ook Claire Bontje, (die dit jaar afstudeert aan de Scenariovakschool) en ook daar is een samenwerking uitgekomen. Ik zag haar iets pitchen en ik dacht: die vrouw moet ik hebben! Het is een feest om met Claire samen te werken.

Wat vind je het leukste aan dit vak en wat vind je misschien lastig?
Wat ik leuk vind is dat je niet bezig bent met het eindproduct, maar dat er na jou nog zo ongelofelijk veel mensen mee bezig gaan, dat het daardoor een kunstwerk wordt dat blijft groeien, dat is fantastisch. Het is een magische wereld waar ik ontzettend graag in wilde en nu voel ik wel: ik ben erin. Wat lastig is, is dat je ook soms feedback krijgt van mensen die helemaal niet aanvoelen wat de ziel van het project is en daar moet je dan een weg in vinden. Tegelijk heb ik ook ontdekt dat ik het vaak ook prima vind als collega’s met wie je samenwerkt dingen aan mijn werk veranderen als het daardoor beter wordt.

Je bent ook geselecteerd voor de team-up regeling, hoe was dat?
Team-up is een regeling waarbij je samen met een ervaren scenarist kunt meelopen bij de ontwikkeling van een serie. Je wordt geselecteerd omdat ze geloven dat je iets kunt bijdragen aan dat project. Je schrijft een motivatie waarbij je duidelijk maakt wat je visie is op het project en waaruit dan duidelijk moet worden wat je toe te voegen hebt. Ik spring niet vaak in de lucht maar toen ik hoorde dat ik was toegelaten, heb ik wel gejuicht. Je voelt dan ik mag eindelijk meedoen, ik mag het veld in. Alleen al dat eerste gesprek bij omroep Max, zo ongelofelijk leuk om daarbij te mogen zijn. Het is een kans om zichtbaar te zijn en te leren. Je gaat door het mee te maken ook echt snappen hoe alles werkt. De verhoudingen tussen omroep, producent en schrijvers.

Hoe sluit de Scenariovakschool aan op de beroepspraktijk?
Goed. Zo heeft Pieter Bart Korthuis, die mijn coach was bij mijn afstudeerproject, me geïntroduceerd heeft bij producent Fiction Valley waardoor ik daar in gesprek kon over mijn afstudeerproject. En docent Jacqueline Epskamp heeft mij voorgedragen voor de Team-up regeling. Maar ook tijdens de opleiding heb ik alles als een spons opgezogen. Ik weet nog bijna letterlijk wat jullie ons leerden, mijn hele muur hangt vol met quotes. Ik heb hiervoor nooit opleidingen afgemaakt, kreeg vaak ruzie met docenten en dit is de eerste opleiding waar dat niet gebeurde. Ik vond het fantastisch. Ik heb zoveel kunnen leren, ik heb keihard gewerkt, maar dat wilde ik ook. En ideeën die ik tijdens de opleiding heb ontwikkeld daar werk ik nu ook verder aan.

Waarom zou je iemand aanraden de vakopleiding aan de Scenariovakschool te komen doen?
Het is gewoon een vak, scenarioschrijven. Je hebt er heel veel aan als je alle theorie hebt gehoord en films kunt analyseren. Het is én heel goed in de theorie zitten, weten hoe iets werkt, én intuïtief kunnen schrijven. En het is een ongelofelijke luxe dat je wekelijks feedback krijgt op je schrijfwerk van mensen met zoveel expertise en dat is gewoon goud waard.